Grodzisko w Masłowicach

Grodzisko w Masłowicach (gmina Wieluń, powiat wieluński) znajduje się na południe od tutejszego zespołu dworskiego, wśród podmokłych łąk, w odległości około 0,5 km na południowy zachód od rozwidlenia dróg w Masłowicach, około 80 m na południe od południowego skraju dawnego parku dworskiego i około 100 m na zachód od szosy z Wielunia do Masłowic.
Masłowickie grodzisko jest obiektem typu nizinnego, usytuowanym wśród podmokłych łąk w dolinie Pysznej i jej prawobrzeżnego dopływu. Teren w otoczeniu grodziska jest pocięty licznymi ciekami wodnymi, z których część stanowią sztuczne rowy odwadniające. W przeszłości ciągnęła się zapewne w tym miejscu szeroka strefa mokradeł.
Obiekt w znacznym stopniu rozorany, prezentuje się obecnie jako słabo widoczny w terenie kopczyk o średnicy około 20 m, wypiętrzony na wysokość 0,5 - 1,0 m ponad poziom otaczających go pól i łąk. Po stronie północno-wschodniej widać jakby zarysy grobli, łączącej być może niegdyś budowlę nas kopcu z sąsiednim obszarem terasy nadrzecznej.
Grodzisko znajduje się tuż przy wyraźnie zarysowanym skraju terasy nadrzecznej, tworzącej w tym miejscu półkolisty cypel wysoczyzny, zwrócony w kierunku zachodnim. Usytuowanie to sugeruje, że kopiec został uformowany poprzez odcięcie fosą skraju cypla terasy.
Na szczycie kopca wznosiła się zapewne murowana budowla mieszkalno - obronna, przypuszczalnie typu wieżowego. Według L. Kajzera grodzisko w Masłowicach jest pozostałością rycerskiej siedziby obronnej ( dworu obronnego ), datowanej hipotetycznie przez L. Kajzera na późne średniowiecze lub wiek XVI. Według T. Nowaka, założenie obronne w Masłowicach powstało być może już w XIV w., a funkcjonowało z pewnością począwszy od XV w.
W marcu 2003 r. autor tego tekstu odnalazł na powierzchni grodziska ułamek cegły palcówki, a także pojedynczy ułamek cienkościennego naczynia glinianego barwy jasnoszarej.
W nowszych czasach rycerską siedzibę obronną wśród mokradeł porzucono, a rolę miejscowej siedziby szlacheckiej przejął dwór usytuowany na północ od grodziska, na wyżej położonym i dogodniejszym dla celów bytowych obszarze terasy nadrzecznej.
Wieś została znacznie zniszczona w czasie II wojny światowej. W Masłowicach urodził się znany chemik J. Bełza (1805 - 85).